กฎแห่งเหตุและผลเป็นการพิจารณาข้อถัดไปที่หันจิตไปสู่การปฏิบัติทางจิตวิญญาณ
คุณเข้าใจแล้วว่าการได้เกิดเป็นมนุษย์ของคุณมีค่ายิ่งนัก ชีวิตนี้ไม่ได้อยู่ชั่วนิรันดร์ และชีวิตมีความทุกข์มากมาย ตอนนี้ถึงคำถามที่สำคัญที่สุด: อะไรเป็นตัวกำหนดว่าชีวิตของคุณจะเป็นอย่างไร?
ทุกสิ่งมีเหตุ
ลองมองชีวิตของคุณในตอนนี้ สุขภาพของคุณ ความสัมพันธ์กับผู้คน งานของคุณ เงินของคุณ อารมณ์ของคุณเมื่อเช้านี้ ไม่มีสิ่งใดในนี้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ
ทั้งหมดนี้มีเหตุ หลายเหตุในนั้นคือความคิด คำพูด และการกระทำของคุณเอง ทั้งของเมื่อวาน ของปีที่แล้ว และของเมื่อหลายปีก่อน
เราเคยชินกับการคิดว่าชีวิตแค่ “เกิดขึ้น” กับเรา แต่ถ้ามองให้ดี จะเห็นว่าแทบทุกสิ่งที่เกิดขึ้นกับเราเป็นผลของสิ่งที่มีมาก่อน
คัมภีร์กล่าวว่า ไม่ใช่ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นกับคุณจะเป็นผลของการกระทำในอดีตของคุณ พระพุทธเจ้าทรงกล่าวถึงเหตุอื่น ๆ ด้วย
พุทธศาสนา‘यं किञ्चायं पुरिसपुग्गलो पटिसंवेदेति सुखं वा दुक्खं वा अदुक्खमसुखं वा सब्बं तं पुब्बेकतहेतू’ति … तस्मा ‘तेसं समणब्राह्मणानं मिच्छा’ति वदामि ॥ पित्तं सेम्हञ्च वातो च, सन्निपाता उतूनि च; विसमं ओपक्कमिकं, कम्मविपाकेन अट्ठमी. ॥
‘YAṂ KIÑCĀYAṂ PURISAPUGGALO PAṬISAṂVEDETI SUKHAṂ VĀ DUKKHAṂ VĀ ADUKKHAMASUKHAṂ VĀ SABBAṂ TAṂ PUBBEKATAHETŪ’TI … TASMĀ ‘TESAṂ SAMAṆABRĀHMAṆĀNAṂ MICCHĀ’TI VADĀMI / PITTAṂ SEMHAÑCA VĀTO CA, / SANNIPĀTĀ UTŪNI CA; / VISAMAṂ OPAKKAMIKAṂ, / KAMMAVIPĀKENA AṬṬHAMĪ.
“สมณะและพราหมณ์ที่กล่าวว่า ‘สิ่งใดก็ตามที่บุคคลเสวย จะเป็นสุข ทุกข์ หรือไม่ทุกข์ไม่สุข ทั้งหมดนั้นเป็นเพราะกรรมที่ทำไว้ในก่อน’ เรากล่าวว่าพวกเขาผิด … ดี เสมหะ และลม การประชุมกันของสิ่งเหล่านั้น การเปลี่ยนฤดู การบริหารร่างกายไม่สม่ำเสมอ การถูกทำร้ายจากภายนอก และข้อที่แปดคือวิบากแห่งกรรม”
— พุทธพจน์ที่พระพุทธเจ้าตรัสแก่ปริพาชกสีวกะ: พระไตรปิฎกบาลี, «Saṃyutta-nikāya» («สังยุตตนิกาย»), 36.21: Sīvaka Sutta — «สีวกสูตร» จากหนังสือพระไตรปิฎกบาลีเปิด ›
คัมภีร์กล่าวอะไรเรื่องทุกสิ่งมีเหตุ
พุทธศาสนาयादिसं वपते बीजं, तादिसं हरते फलं; कल्याणकारी कल्याणं, पापकारी च पापकं.
YĀDISAṂ VAPATE BĪJAṂ, / TĀDISAṂ HARATE PHALAṂ; / KALYĀṆAKĀRĪ KALYĀṆAṂ, / PĀPAKĀRĪ CA PĀPAKAṂ.
“หว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น ผู้ทำดีย่อมได้ดี ผู้ทำชั่วย่อมได้ชั่ว”
— ถ้อยคำของเหล่าฤๅษีที่กล่าวแก่สัมพระ (ตามที่พระพุทธเจ้าทรงเล่า): พระไตรปิฎกบาลี, «Saṃyutta-nikāya» («สังยุตตนิกาย»), 11.10: Samuddaka Sutta — «สมุททกสูตร — ฤๅษีริมมหาสมุทร» จากหนังสือพระไตรปิฎกบาลีเปิด ›
คัมภีร์ไบเบิลΜὴ πλανᾶσθε, Θεὸς οὐ μυκτηρίζεται· ὃ γὰρ ἐὰν σπείρῃ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ θερίσει·
“อย่าหลงเลย พระเจ้าจะทรงถูกหลอกไม่ได้ เพราะว่าผู้ใดหว่านอะไรลง ผู้นั้นจะเกี่ยวเก็บสิ่งนั้น”
— ถ้อยคำของอัครทูตเปาโล: พระคัมภีร์ไบเบิล, พันธสัญญาใหม่, «จดหมายถึงชาวกาลาเทีย», 6:7 จากหนังสือคัมภีร์ไบเบิล พันธสัญญาใหม่เปิด ›
ศาสนาซิกข์ਕਰਿ ਕਰਿ ਕਰਣਾ ਲਿਖਿ ਲੈ ਜਾਹੁ ॥ ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥
“การกระทำของคุณถูกจารึกไว้ และคุณนำมันติดตัวไปด้วย คุณหว่านเอง และคุณก็กินเอง”
— คุรุนานัก: «Guru Granth Sahib» («คุรุครันถ์สาหิบ»), «ชัปจี», บทที่ 20, หน้า 4 จากหนังสือคุรุครันถ์สาหิบเปิด ›
ลัทธิเต๋า禍福無門,惟人自召;善惡之報,如影隨形。
“เคราะห์และโชคไม่มีประตู คนเรียกมันเข้ามาเอง ผลตอบแทนของความดีและความชั่วติดตามคนไปเหมือนเงาตามตัว”
— «Taishang Ganying Pian» («ไท่ซ่างกั่นอิ้งเพียน — บทนิพนธ์ของผู้สูงสุดว่าด้วยการกระทำและผลตอบแทน»), บรรทัดแรก ๆ จากหนังสือTreatise of the Most High on Action and Responseเปิด ›
พุทธศาสนาकम्मस्सका, माणव, सत्ता कम्मदायादा कम्मयोनी कम्मबन्धू कम्मप्पटिसरणा.
KAMMASSAKĀ, MĀṆAVA, SATTĀ KAMMADĀYĀDĀ KAMMAYONĪ KAMMABANDHŪ KAMMAPPAṬISARAṆĀ.
“สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของของตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย”
— พุทธพจน์: พระไตรปิฎกบาลี, «Majjhima-nikāya» («มัชฌิมนิกาย»), 135: Cūḷakammavibhaṅga Sutta — «จูฬกัมมวิภังคสูตร — สูตรเล็กว่าด้วยการจำแนกกรรม» จากหนังสือพระไตรปิฎกบาลีเปิด ›
ความคิด คำพูด และการกระทำ
เหตุเกิดขึ้นได้สามทาง: ด้วยความคิด ด้วยคำพูด และด้วยการกระทำ
ความคิด ทุกสิ่งเริ่มต้นจากความคิด สิ่งที่คุณคิดถึงซ้ำแล้วซ้ำเล่าจะกลายเป็นอารมณ์ ความปรารถนา และนิสัยของคุณ ความคิดคือเมล็ดพันธุ์ที่คำพูดและการกระทำงอกออกมา
คำพูด คำพูดเพียงคำเดียวอาจทำร้ายใครสักคนไปอีกหลายปี หรืออาจค้ำจุนเขาในยามที่ยากลำบากที่สุด สิ่งที่พูดออกไปแล้วเอาคืนไม่ได้ มันได้กลายเป็นเหตุไปแล้ว
การกระทำ ทุกการกระทำทิ้งร่องรอยไว้ ทั้งในโลก ในผู้อื่น และในตัวคุณเอง การกระทำที่ทำซ้ำหลายครั้งกลายเป็นนิสัย และนิสัยเป็นตัวกำหนดว่าชีวิตของคุณจะดำเนินไปอย่างไร
คัมภีร์กล่าวอะไรเรื่องความคิด คำพูด และการกระทำ
พุทธศาสนาमनोपुब्बङ्गमा धम्मा, मनोसेट्ठा मनोमया; मनसा चे पदुट्ठेन, भासति वा करोति वा; ततो नं दुक्खमन्वेति, चक्कंव वहतो पदं. ॥ मनोपुब्बङ्गमा धम्मा, मनोसेट्ठा मनोमया; मनसा चे पसन्नेन, भासति वा करोति वा; ततो नं सुखमन्वेति, छायाव अनपायिनी. ॥
MANOPUBBAṄGAMĀ DHAMMĀ, / MANOSEṬṬHĀ MANOMAYĀ; / MANASĀ CE PADUṬṬHENA, / BHĀSATI VĀ KAROTI VĀ; / TATO NAṂ DUKKHAMANVETI, / CAKKAṂVA VAHATO PADAṂ. / MANOPUBBAṄGAMĀ DHAMMĀ, / MANOSEṬṬHĀ MANOMAYĀ; / MANASĀ CE PASANNENA, / BHĀSATI VĀ KAROTI VĀ; / TATO NAṂ SUKHAMANVETI, / CHĀYĀVA ANAPĀYINĪ.
“ใจเป็นหัวหน้าของทุกสิ่ง ใจเป็นใหญ่ ทุกสิ่งสำเร็จด้วยใจ ถ้าบุคคลพูดหรือทำด้วยใจที่ชั่ว ทุกข์ย่อมติดตามเขาไป เหมือนล้อเกวียนหมุนตามรอยเท้าโค ถ้าบุคคลพูดหรือทำด้วยใจที่ผ่องใส สุขย่อมติดตามเขาไป เหมือนเงาที่ไม่เคยพรากจากตัว”
— พระไตรปิฎกบาลี, «Khuddaka-nikāya» («ขุททกนิกาย»), «Dhammapada» («ธรรมบท»), คาถาที่ 1–2 จากหนังสือธรรมบทเปิด ›
ศาสนาอิสลามإِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى
“การงานทั้งหลายขึ้นอยู่กับเจตนา และแต่ละคนจะได้รับตามที่เขาตั้งเจตนาไว้”
— ถ้อยคำของศาสดามุฮัมมัด (รายงานโดยอุมัร อิบนุลค็อฏฏอบ): อัลบุคอรี, «Ṣaḥīḥ al-Bukhārī» («เศาะฮีฮ์อัลบุคอรี»), หะดีษที่ 1 จากหนังสือเศาะฮีหฺ อัลบุคอรีเปิด ›
คัมภีร์ไบเบิลמָוֶת וְחַיִּים בְּיַד־לָשׁוֹן וְאֹהֲבֶיהָ יֹאכַל פִּרְיָהּ׃
“ความตายและชีวิตอยู่ในอำนาจของลิ้น และบรรดาผู้ที่รักลิ้นจะรับประทานผลของมัน”
— พระคัมภีร์ไบเบิล, พันธสัญญาเดิม, «สุภาษิต», 18:21 จากหนังสือคัมภีร์ไบเบิล พันธสัญญาใหม่เปิด ›
คัมภีร์ไบเบิลλέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πᾶν ῥῆμα ἀργὸν ὃ ἐὰν λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀποδώσουσι περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως· ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ καὶ ἐκ τῶν λόγων σου καταδικασθήσῃ.
“แต่เราบอกท่านทั้งหลายว่า ทุก ๆ คำที่ไร้ประโยชน์ซึ่งมนุษย์พูดนั้น เขาจะต้องให้การถึงคำนั้นในวันพิพากษา เพราะว่าท่านจะพ้นโทษก็เพราะวาจาของท่าน และท่านจะต้องถูกปรับโทษก็เพราะวาจาของท่านด้วย”
— ถ้อยคำของพระเยซู: พระคัมภีร์ไบเบิล, พันธสัญญาใหม่, «พระวรสารนักบุญมัทธิว», 12:36–37 จากหนังสือคัมภีร์ไบเบิล พันธสัญญาใหม่เปิด ›
ศาสนาฮินดูयथाकारी यथाचारी तथा भवति । साधुकारी साधुर् भवति । पापकारी पापो भवति
YATHĀKĀRĪ YATHĀCĀRĪ TATHĀ BHAVATI / SĀDHUKĀRĪ SĀDHUR BHAVATI / PĀPAKĀRĪ PĀPO BHAVATI
“คนกระทำอย่างไร ดำเนินชีวิตอย่างไร ก็เป็นเช่นนั้น ผู้ทำดีย่อมกลายเป็นคนดี ผู้ทำชั่วย่อมกลายเป็นคนชั่ว”
— ถ้อยคำของยาชญวัลกยะ: «Bṛhadāraṇyaka-upaniṣad» («พฤหทารัณยกอุปนิษัท»), 4.4.5 จากหนังสืออุปนิษัทเปิด ›
ผลที่มองเห็นและผลที่มองไม่เห็น
ผลบางอย่างเห็นได้ทันที: คุณช่วยใครคนหนึ่ง และเขาก็ยิ้ม
ผลอื่น ๆ ค่อย ๆ สุกงอมไปตามกาลเวลาเป็นปี ๆ แต่มันจะสุกงอมเสมอ
และยังมีผลที่เกิดขึ้นภายในตัวคุณ ทุกความคิดโกรธทำให้ใจของคุณโกรธง่ายขึ้นอีกเล็กน้อย ทุกความคิดดีงามทำให้ใจสว่างขึ้นอีกเล็กน้อย เช่นนี้ วันแล้ววันเล่า คุณสร้างตัวคุณเองขึ้นมา
คัมภีร์กล่าวอะไรเรื่องผลที่มองเห็นและผลที่มองไม่เห็น
ศาสนายูดาห์שֶׁמִּצְוָה גּוֹרֶרֶת מִצְוָה, וַעֲבֵרָה גוֹרֶרֶת עֲבֵרָה. שֶׁשְּׂכַר מִצְוָה, מִצְוָה
“ความดีหนึ่งนำมาซึ่งความดีอีกอย่างหนึ่ง และการล่วงละเมิดหนึ่งนำมาซึ่งการล่วงละเมิดอีกอย่างหนึ่ง รางวัลของความดีคือความดีอีกอย่างหนึ่ง”
— ถ้อยคำของเบน อัซไซ: มิชนาห์, «Pirqei Avot» («โอวาทของบรรพบุรุษ»), 4:2 จากหนังสือคำสอนของบรรพบุรุษเปิด ›
ศาสนาอิสลามإِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا
“หากพวกเจ้าทำดี พวกเจ้าก็ทำดีเพื่อตัวของพวกเจ้าเอง และหากพวกเจ้าทำชั่ว ก็เป็นผลร้ายแก่ตัวของพวกเจ้าเอง”
— อัลกุรอาน, ซูเราะฮ์ที่ 17 «Al-Isra» («การเดินทางยามค่ำคืน»), อายะฮ์ที่ 7 จากหนังสืออัลกุรอานเปิด ›
ศาสนาฮินดูकर्मणो ह्य् अपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः । अकर्मणश् च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥
KARMAṆO HY API BODDHAVYAṂ BODDHAVYAṂ CA VIKARMAṆAḤ / AKARMAṆAŚ CA BODDHAVYAṂ GAHANĀ KARMAṆO GATIḤ
“พึงเข้าใจว่าการกระทำคืออะไร พึงเข้าใจว่าการกระทำที่ผิดคืออะไร และพึงเข้าใจว่าการไม่กระทำคืออะไร ทางแห่งการกระทำนั้นลึกซึ้งและยากจะเข้าใจ”
— ถ้อยคำของพระกฤษณะ: «Bhagavad-gītā» («ภควัทคีตา»), 4.17 จากหนังสือภควัทคีตาเปิด ›
ไม่มีสิ่งใดสูญหาย
บางครั้งดูเหมือนว่าการกระทำที่ไม่ดีผ่านไปโดยไม่มีผลตามมา และความดีผ่านไปโดยไม่มีรางวัล แต่ไม่มีสิ่งใดสูญหาย ผลเพียงยังไม่สุกงอมเท่านั้น
เหมือนเมล็ดพันธุ์ที่อาจนอนอยู่ในดินเป็นเวลานาน แล้วงอกขึ้นเมื่อฝนและความอบอุ่นมาถึง การกระทำของเราก็รอเวลาของมันเช่นกัน
และไม่มีสิ่งใดเล็กเกินไป น้ำทีละหยดก็เต็มโอ่งใหญ่ได้ ต้นไม้ใหญ่โตงอกจากเมล็ดเล็กจิ๋ว
คัมภีร์กล่าวอะไรเรื่องไม่มีสิ่งใดสูญหาย
ศาสนาอิสลามفَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۥ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُۥ
“ดังนั้นผู้ใดกระทำความดีเท่าน้ำหนักของฝุ่นละออง เขาจะได้เห็นมัน และผู้ใดกระทำความชั่วเท่าน้ำหนักของฝุ่นละออง เขาก็จะได้เห็นมัน”
— อัลกุรอาน, ซูเราะฮ์ที่ 99 «Az-Zalzalah» («แผ่นดินไหว»), อายะฮ์ที่ 7–8 จากหนังสืออัลกุรอานเปิด ›
พุทธศาสนาमावमञ्ञेथ पापस्स, न मन्तं आगमिस्सति; उदबिन्दुनिपातेन, उदकुम्भोपि पूरति; बालो पूरति पापस्स, थोकं थोकम्पि आचिनं. ॥ मावमञ्ञेथ पुञ्ञस्स, न मन्दं आगमिस्सति; उदबिन्दुनिपातेन, उदकुम्भोपि पूरति; धीरो पूरति पुञ्ञस्स, थोकं थोकम्पि आचिनं. ॥
MĀVAMAÑÑETHA PĀPASSA, / NA MANTAṂ ĀGAMISSATI; / UDABINDUNIPĀTENA, / UDAKUMBHOPI PŪRATI; / BĀLO PŪRATI PĀPASSA, / THOKAṂ THOKAMPI ĀCINAṂ. / MĀVAMAÑÑETHA PUÑÑASSA, / NA MANDAṂ ĀGAMISSATI; / UDABINDUNIPĀTENA, / UDAKUMBHOPI PŪRATI; / DHĪRO PŪRATI PUÑÑASSA, / THOKAṂ THOKAMPI ĀCINAṂ.
“อย่าดูหมิ่นความชั่วว่า ‘มันจะไม่มาถึงเรา’ หม้อน้ำย่อมเต็มได้ด้วยหยาดน้ำที่ตกลงทีละหยด คนพาลสั่งสมความชั่วทีละน้อย ๆ ก็เต็มด้วยความชั่ว อย่าดูหมิ่นความดีว่า ‘มันจะไม่มาถึงเรา’ หม้อน้ำย่อมเต็มได้ด้วยหยาดน้ำที่ตกลงทีละหยด ผู้มีปัญญาสั่งสมความดีทีละน้อย ๆ ก็เต็มด้วยความดี”
— พระไตรปิฎกบาลี, «Khuddaka-nikāya» («ขุททกนิกาย»), «Dhammapada» («ธรรมบท»), คาถาที่ 121–122 จากหนังสือธรรมบทเปิด ›
พุทธศาสนาแบบทิเบต“แม้ผ่านไปหลายร้อยกัป กรรมของสัตว์ทั้งหลายก็ไม่สูญหายไป แต่เมื่อใดเหตุปัจจัยพร้อม ผลของมันก็จะสุกงอมเต็มที่”
— ปาทรุล รินโปเชยกถ้อยคำจาก «พระสูตรร้อยกรรม»: «Kun bzang bla ma'i zhal lung» («ถ้อยคำของคุรุผู้สมบูรณ์ของข้าพเจ้า»), ภาคที่ 1, บทที่ 4, III — แปลจากฉบับภาษารัสเซีย (แปลโดย I. Sauber, เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก: Nartang, 2007, หน้า 163) จากหนังสือThe Words of My Perfect Teacherเปิด ›
ศาสนาฮินดูपार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस् तस्य विद्यते । न हि कल्याणकृत् कश् चिद् दुर्गतिं तात गच्छति ॥
PĀRTHA NAIVEHA NĀMUTRA VINĀŚAS TASYA VIDYATE / NA HI KALYĀṆAKṚT KAŚ CID DURGATIṂ TĀTA GACCHATI
“โอ้ปารถะ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ความพินาศย่อมไม่มีแก่เขา เพราะผู้ทำความดี ที่รักเอ๋ย ย่อมไม่ไปสู่ทางชั่วเลย”
— ถ้อยคำของพระกฤษณะเกี่ยวกับโยคีผู้ยังเดินทางไม่ถึงที่สุด: «Bhagavad-gītā» («ภควัทคีตา»), 6.40 จากหนังสือภควัทคีตาเปิด ›
คัมภีร์ไบเบิลכִּי רוּחַ יִזְרָעוּ וְסוּפָתָה יִקְצֹרוּ
“เพราะเขาทั้งหลายหว่านลม และเขาทั้งหลายจะเกี่ยวลมบ้าหมู”
— พระคัมภีร์ไบเบิล, พันธสัญญาเดิม, «หนังสือโฮเชยา», 8:7 จากหนังสือคัมภีร์ไบเบิล พันธสัญญาใหม่เปิด ›
คุณสร้างชะตาชีวิตของคุณเอง
จงเข้าใจว่า ทุกสิ่งมีเหตุและผล ไม่มีการกระทำใดที่ไม่มีผล ทุกการกระทำ ทุกคำพูด และทุกความคิดของคุณนำไปสู่บางสิ่งเสมอ
ชีวิตของคุณในตอนนี้คือผลของสิ่งที่มีมาก่อน และอนาคตของคุณคือผลของสิ่งที่คุณกำลังทำอยู่ในตอนนี้
ทุกวัน เมื่อคุณกระทำ พูด และคิด คุณกำลังตัดสินว่าอนาคตของคุณจะเป็นอย่างไร ด้วยเหตุนี้ผู้คนจึงกล่าวว่า ทุกคนเป็นผู้ลิขิตความสุขของตนเอง
คุณไม่ใช่เหยื่อของสถานการณ์ คุณเป็นผู้สร้างชะตาชีวิตของคุณเอง กฎนี้ทำงานอยู่เสมอ ไม่ว่าคุณจะรู้เรื่องนี้หรือไม่ จะเชื่อหรือไม่ก็ตาม แต่เมื่อคุณระลึกถึงมัน คุณจะเริ่มหว่านอย่างมีสติ
ด้วยทุกความคิด คำพูด และการกระทำ คุณสร้างอนาคตของคุณเอง
คัมภีร์กล่าวอะไรเรื่องที่เราสร้างชะตาชีวิตของเราเอง
พุทธศาสนาकम्मस्सकोम्हि, कम्मदायादो कम्मयोनि कम्मबन्धु कम्मपटिसरणो. यं कम्मं करिस्सामि — कल्याणं वा पापकं वा — तस्स दायादो भविस्सामि
KAMMASSAKOMHI, KAMMADĀYĀDO KAMMAYONI KAMMABANDHU KAMMAPAṬISARAṆO. YAṂ KAMMAṂ KARISSĀMI — KALYĀṆAṂ VĀ PĀPAKAṂ VĀ — TASSA DĀYĀDO BHAVISSĀMI
“เรามีกรรมเป็นของของตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย เราทำกรรมใดไว้ ดีหรือชั่วก็ตาม เราจักเป็นทายาทของกรรมนั้น”
— พุทธพจน์ (พระพุทธเจ้าตรัสว่า ทุกคน ทั้งหญิงและชาย ทั้งคฤหัสถ์และบรรพชิต ควรพิจารณาเช่นนี้เนือง ๆ): พระไตรปิฎกบาลี, «Aṅguttara-nikāya» («อังคุตตรนิกาย»), 5.57: Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭhāna Sutta — «อภิณหปัจจเวกขิตัพพฐานสูตร — ฐานะที่ควรพิจารณาเนือง ๆ» จากหนังสือพระไตรปิฎกบาลีเปิด ›
ศาสนาอิสลามوَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
“และแท้จริงมนุษย์จะไม่ได้รับสิ่งใด นอกจากสิ่งที่เขาได้พากเพียรไว้”
— อัลกุรอาน, ซูเราะฮ์ที่ 53 «An-Najm» («ดวงดาว»), อายะฮ์ที่ 39 จากหนังสืออัลกุรอานเปิด ›
พุทธศาสนาแบบทิเบต“หากอยากรู้ว่าเคยกระทำอย่างไรมาก่อน จงดูว่าตอนนี้คุณเป็นอย่างไร หากอยากรู้ว่าจะไปเกิดที่ใด จงดูว่าตอนนี้คุณกระทำอย่างไร”
— คำกล่าวที่ปาทรุล รินโปเชยกมา: «Kun bzang bla ma'i zhal lung» («ถ้อยคำของคุรุผู้สมบูรณ์ของข้าพเจ้า»), ภาคที่ 1, บทที่ 4, I, 2.2.1 — แปลจากฉบับภาษารัสเซีย (แปลโดย I. Sauber, เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก: Nartang, 2007, หน้า 155) จากหนังสือThe Words of My Perfect Teacherเปิด ›
คัมภีร์ไบเบิลτῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ, ᾧ μετρεῖτε, ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν.
“เพราะว่าท่านจะตวงให้เขาด้วยทะนานอันใด เขาจะตวงให้ท่านด้วยทะนานอันนั้น”
— ถ้อยคำของพระเยซู: พระคัมภีร์ไบเบิล, พันธสัญญาใหม่, «พระวรสารนักบุญลูกา», 6:38 จากหนังสือคัมภีร์ไบเบิล พันธสัญญาใหม่เปิด ›
วิธีทำการปฏิบัตินี้
สำหรับการปฏิบัตินี้ ให้เลือกเวลาที่จะไม่มีใครรบกวนคุณ นั่งลงอย่างสงบ
มองดูชีวิตของคุณ: สุขภาพ ความสัมพันธ์ การเงิน และสภาวะจิตใจ ถามตัวเองว่า “ทั้งหมดนี้มาจากไหน? ทำไมจึงอยู่ในสภาพเช่นนี้? ความคิด คำพูด และการกระทำใดของฉันที่นำมาสู่สิ่งนี้?”
จงเข้าใจว่าทุกสิ่งในชีวิตของคุณมีเหตุของมัน เช่นเดียวกับที่ในอดีตคุณได้สร้างปัจจุบันของคุณ ตอนนี้คุณก็กำลังสร้างอนาคตของคุณ
จงตระหนักว่า ด้วยทุกความคิด คำพูด และการกระทำ คุณสร้างอนาคตของคุณเอง นั่งลงและใคร่ครวญเรื่องนี้
ตลอดวัน พยายามสังเกตว่า นี่คือความคิด นี่คือคำพูด นี่คือการกระทำ และด้วยแต่ละสิ่งเหล่านี้ ฉันสร้างอนาคตของตนเอง
การบ้าน
การบ้านของคุณคือ ในตอนท้ายของทุกวัน ก่อนนอน ให้ทบทวนวันของคุณและพิจารณาวิเคราะห์ วันนี้คุณทำอะไรไปบ้าง? คุณใช้เวลาอย่างมีปัญญาและมีสติเพียงใด หรือใช้ไปอย่างไม่ได้คิด? คุณใช้เวลาไปกับอะไร? มีอะไรบ้างที่คุณไม่จำเป็นต้องใช้เวลาไปกับมัน? ความคิด คำพูด และการกระทำของคุณในวันนี้อาจนำผลอะไรมาในอนาคต?
วันนี้คุณหว่านเมล็ดพันธุ์อะไรไว้ และมันอาจให้ผลอะไร? เริ่มคิดว่าคุณอาจหว่านเมล็ดพันธุ์อื่นได้
จงพิจารณาเหตุการณ์ทั้งหมดในชีวิตของคุณอย่างสงบ ค่อยเป็นค่อยไป และมีสติ หน้าที่ของคุณคือการบ่มเพาะความตระหนักรู้นั่นเอง ไม่จำเป็นต้องบังคับตัวเองให้เปลี่ยนทั้งชีวิตในทันที เพียงบ่มเพาะความตระหนักรู้อย่างค่อยเป็นค่อยไป สงบ และกลมกลืน แล้วชีวิตของคุณจะเริ่มเปลี่ยนแปลงไปเองอย่างเป็นธรรมชาติ
เมื่อไรควรไปสู่การปฏิบัติถัดไป?
ดังที่เราได้อธิบายไว้ในบทความ “วิธีก้าวหน้าบนเส้นทาง” การปฏิบัติจะถือว่าสำเร็จแล้วเมื่อมันได้เชื่อมโยงกับคุณอย่างแท้จริงและกลายเป็นส่วนหนึ่งของตัวคุณ หมายความว่าคุณไม่เพียงแต่เข้าใจมัน แต่ได้สัมผัสมันด้วยประสบการณ์ตรงของคุณเอง จงทำการปฏิบัตินี้ต่อไปจนกว่าคุณจะรู้สึกได้เช่นนั้น จงค้นหาแนวทางสร้างสรรค์ของคุณเองในการปฏิบัติ
การปฏิบัติจะถือว่าสำเร็จแล้ว เมื่อคุณพิจารณาวันของคุณ และเห็นและเข้าใจอย่างชัดเจนว่าการกระทำของคุณอาจนำไปสู่ผลอะไร เมื่อเวลาผ่านไป สิ่งนี้จะเริ่มปรากฏขึ้นระหว่างวัน ในขณะที่คุณกำลังกระทำอยู่นั่นเอง
ตัวอย่างเช่น คุณตัดสินใจจะดูโทรทัศน์ แล้วความคิดก็ผุดขึ้นทันทีว่า “ด้วยการกระทำนี้ ฉันจะหว่านเมล็ดพันธุ์ของผลอะไร?” คุณเริ่มใคร่ครวญถึงเรื่องนี้
นี่ไม่ได้หมายความว่าคุณจะเลิกดูโทรทัศน์ คุณยังดูต่อไปได้ เพียงแต่ทำอย่างมีสติ คุณเข้าใจว่า “ใช่ ฉันจะดูโทรทัศน์ ใช่ มันเป็นเรื่องไร้สาระและโง่เขลา และฉันกำลังใช้ชีวิตที่มีค่าและหาได้ยากยิ่งนี้ไปอย่างไร้จุดหมาย บางทีพรุ่งนี้ฉันอาจตาย แต่วันนี้ฉันแค่อยากดูโทรทัศน์” แบบนี้ก็ได้เช่นกัน
ไม่จำเป็นต้องตำหนิตัวเองหรือทำร้ายตัวเองทางจิตใจทุกครั้งที่ทำสิ่งที่คุณคิดว่าไม่ดี เพียงพัฒนาความตระหนักรู้และความเข้าใจในเหตุและผล
เมื่อเวลาผ่านไป บางทีคุณอาจคิดว่าจะทำอะไรแทนได้บ้าง ตัวอย่างเช่น ดูโทรทัศน์ครึ่งชั่วโมงแทนหนึ่งชั่วโมง และใช้อีกครึ่งชั่วโมงไปกับสิ่งที่มีประโยชน์กว่า หรือบางทีอาจถึงขั้นใช้ไปกับการปฏิบัติทางจิตวิญญาณ
ถ้อยคำแห่งพลังของคุณเอง
สรุปความเข้าใจของคุณต่อการปฏิบัตินี้ด้วยประโยคเดียว ตัวอย่างเช่น “ด้วยทุกความคิด คำพูด และการกระทำ ฉันสร้างอนาคตของตนเอง”
เพิ่มประโยคนี้เข้ากับประโยคจากการปฏิบัติก่อนหน้า ตัวอย่างเช่น “การได้เกิดเป็นมนุษย์ของฉันมีค่ายิ่งนัก จะถึงเวลาที่ฉันต้องตาย ความยึดติดในสิ่งที่เปลี่ยนแปลงนำมาซึ่งความทุกข์ ด้วยทุกความคิด คำพูด และการกระทำ ฉันสร้างอนาคตของตนเอง”
ทุกครั้งที่คุณใคร่ครวญถึงคุณค่าของชีวิต ความไม่เที่ยง ความทุกข์ หรือการกระทำของตน จงพูดถ้อยคำแห่งพลังส่วนตัวของคุณในใจ
ต้องการความช่วยเหลือในการฝึกไหม?
บน Patreon คุณจะได้รับ:
- คำตอบสำหรับคำถามเกี่ยวกับการปฏิบัติ
- การค้นคว้าแหล่งความรู้ในหัวข้อของคุณ
- Discord ส่วนตัวสำหรับพูดคุยกับผู้ปฏิบัติคนอื่น
- ไลฟ์สดและช่วงถาม–ตอบ
- การพูดคุยเรื่องการปฏิบัติ คำสอน และประเพณี
