Ars Vajraearsvajrae.com

ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਨਿਯਮ

ਬਾਹਰੀ ਘੇਰਾਚਿੰਤਨ ਸਾਧਨਾ6 ਮਿੰਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ

‹ ਪਿਛਲਾ ਅਭਿਆਸ: ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖ ਕਿਉਂ ਹੈ

ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਨਿਯਮ

ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਗਲਾ ਚਿੰਤਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਾਧਨਾ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਅਨਮੋਲ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਵਨ ਸਦੀਵੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਕਿਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਹੁਣੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਵੇਖੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੈਸਾ, ਅੱਜ ਸਵੇਰ ਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿਜ਼ਾਜ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਹਨ: ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ, ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ।

ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੀਵਨ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਸ «ਵਾਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ»। ਪਰ ਜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੋ, ਤਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਗਭਗ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।

ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬੁੱਧ ਨੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦੱਸੇ।

ਬੁੱਧ ਧਰਮ

‘यं किञ्चायं पुरिसपुग्गलो पटिसंवेदेति सुखं वा दुक्खं वा अदुक्खमसुखं वा सब्बं तं पुब्बेकतहेतू’ति … तस्मा ‘तेसं समणब्राह्मणानं मिच्छा’ति वदामि ॥ पित्तं सेम्हञ्च वातो च, सन्निपाता उतूनि च; विसमं ओपक्कमिकं, कम्मविपाकेन अट्ठमी. ॥

‘YAṂ KIÑCĀYAṂ PURISAPUGGALO PAṬISAṂVEDETI SUKHAṂ VĀ DUKKHAṂ VĀ ADUKKHAMASUKHAṂ VĀ SABBAṂ TAṂ PUBBEKATAHETŪ’TI … TASMĀ ‘TESAṂ SAMAṆABRĀHMAṆĀNAṂ MICCHĀ’TI VADĀMI / PITTAṂ SEMHAÑCA VĀTO CA, / SANNIPĀTĀ UTŪNI CA; / VISAMAṂ OPAKKAMIKAṂ, / KAMMAVIPĀKENA AṬṬHAMĪ.

«ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਸੁਖਦਾਈ, ਦੁਖਦਾਈ ਜਾਂ ਨਾ ਇਹ ਨਾ ਉਹ — ਉਹ ਸਭ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ’, ਗ਼ਲਤ ਹਨ, ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। … ਪਿੱਤ, ਬਲਗ਼ਮ ਅਤੇ ਵਾਯੂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ, ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾ ਰੱਖਣਾ, ਬਾਹਰੋਂ ਹਮਲਾ — ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਹੈ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪੱਕਣਾ।»

— ਬੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਘੁਮੱਕੜ ਤਪੱਸਵੀ ਸੀਵਕ ਨੂੰ: ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, «Saṃyutta-nikāya» («ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਵਚਨ»), 36.21: Sīvaka Sutta — «ਸੀਵਕ» ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਸਰੋਤ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਬੁੱਧ ਧਰਮ

यादिसं वपते बीजं, तादिसं हरते फलं; कल्याणकारी कल्याणं, पापकारी च पापकं.

YĀDISAṂ VAPATE BĪJAṂ, / TĀDISAṂ HARATE PHALAṂ; / KALYĀṆAKĀRĪ KALYĀṆAṂ, / PĀPAKĀRĪ CA PĀPAKAṂ.

«ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬੀਜ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਵੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੁਰਾ।»

— ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕਹੇ (ਬੁੱਧ ਦੀ ਸੁਣਾਈ ਕਥਾ): ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, «Saṃyutta-nikāya» («ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਵਚਨ»), 11.10: Samuddaka Sutta — «ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ» ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬਾਈਬਲ

Μὴ πλανᾶσθε, Θεὸς οὐ μυκτηρίζεται· ὃ γὰρ ἐὰν σπείρῃ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ θερίσει·

«ਧੋਖਾ ਨਾ ਖਾਓ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਠੱਠਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਬੀਜਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਵੱਢੇਗਾ।»

— ਰਸੂਲ ਪੌਲੁਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮ, «ਗਲਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰੀ», 6:7 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਸਿੱਖ ਧਰਮ

ਕਰਿ ਕਰਿ ਕਰਣਾ ਲਿਖਿ ਲੈ ਜਾਹੁ ॥ ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥

«ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਬੀਜਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹੋ।»

— ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ: «ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ», «ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ», ਪਉੜੀ 20, ਅੰਗ 4 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਤਾਓ ਧਰਮ

禍福無門,惟人自召;善惡之報,如影隨形。

«ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਦੇ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਹੀਂ — ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਉਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਰਛਾਵਾਂ।»

— «Taishang Ganying Pian» («ਕਰਮ ਅਤੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ»), ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਤਰਾਂ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂTreatise of the Most High on Action and Responseਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬੁੱਧ ਧਰਮ

कम्मस्सका, माणव, सत्ता कम्मदायादा कम्मयोनी कम्मबन्धू कम्मप्पटिसरणा.

KAMMASSAKĀ, MĀṆAVA, SATTĀ KAMMADĀYĀDĀ KAMMAYONĪ KAMMABANDHŪ KAMMAPPAṬISARAṆĀ.

«ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਹਨ; ਕਰਮ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹਨ।»

— ਬੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, «Majjhima-nikāya» («ਦਰਮਿਆਨੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ»), 135: Cūḷakammavibhaṅga Sutta — «ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ» ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ

ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ: ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ।

ਵਿਚਾਰ। ਹਰ ਚੀਜ਼ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿਜ਼ਾਜ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਭਾਅ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ ਉਹ ਬੀਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਉੱਗਦੇ ਹਨ।

ਬੋਲ। ਇੱਕ ਬੋਲ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ — ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਰਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਕਰਮ। ਹਰ ਕਰਮ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ — ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਏ ਕਰਮ ਆਦਤਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲੇਗਾ।

ਸਰੋਤ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਬੁੱਧ ਧਰਮ

मनोपुब्बङ्गमा धम्मा, मनोसेट्ठा मनोमया; मनसा चे पदुट्ठेन, भासति वा करोति वा; ततो नं दुक्खमन्वेति, चक्कंव वहतो पदं. ॥ मनोपुब्बङ्गमा धम्मा, मनोसेट्ठा मनोमया; मनसा चे पसन्नेन, भासति वा करोति वा; ततो नं सुखमन्वेति, छायाव अनपायिनी. ॥

MANOPUBBAṄGAMĀ DHAMMĀ, / MANOSEṬṬHĀ MANOMAYĀ; / MANASĀ CE PADUṬṬHENA, / BHĀSATI VĀ KAROTI VĀ; / TATO NAṂ DUKKHAMANVETI, / CAKKAṂVA VAHATO PADAṂ. / MANOPUBBAṄGAMĀ DHAMMĀ, / MANOSEṬṬHĀ MANOMAYĀ; / MANASĀ CE PASANNENA, / BHĀSATI VĀ KAROTI VĀ; / TATO NAṂ SUKHAMANVETI, / CHĀYĀVA ANAPĀYINĪ.

«ਮਨ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਨ ਦਾ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੈਲੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਉਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਆ ਬਲਦ ਦੇ ਖੁਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਫ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਉਂ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਸਾਥ ਨਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਪਰਛਾਵਾਂ।»

— ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, «Khuddaka-nikāya» («ਛੋਟਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ»), «Dhammapada» («ਧੰਮਪਦ»), ਗਾਥਾਵਾਂ 1–2 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਧੰਮਪਦਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਇਸਲਾਮ

إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى

«ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਪਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਨੀਅਤ ਕੀਤੀ।»

— ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸ਼ਬਦ (ਰਿਵਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਮਰ ਇਬਨ ਅਲ-ਖ਼ੱਤਾਬ): ਅਲ-ਬੁਖ਼ਾਰੀ, «Ṣaḥīḥ al-Bukhārī» («ਸਹੀਹ ਅਲ-ਬੁਖ਼ਾਰੀ»), ਹਦੀਸ 1 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਸਹੀਹ ਅਲ-ਬੁਖ਼ਾਰੀਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬਾਈਬਲ

מָוֶת וְחַיִּים בְּיַד־לָשׁוֹן וְאֹהֲבֶיהָ יֹאכַל פִּרְיָהּ׃

«ਮੌਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਜੀਭ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਖਾਣਗੇ।»

— ਬਾਈਬਲ, ਪੁਰਾਣਾ ਨੇਮ, «ਕਹਾਉਤਾਂ», 18:21 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬਾਈਬਲ

λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πᾶν ῥῆμα ἀργὸν ὃ ἐὰν λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀποδώσουσι περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως· ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ καὶ ἐκ τῶν λόγων σου καταδικασθήσῃ.

«ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰੇਕ ਨਿਕੰਮੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੋਲਣਗੇ, ਨਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਲੇਖਾ ਦੇਣਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਠਹਿਰੇਂਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰੇਂਗਾ।»

— ਯਿਸੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮ, «ਮੱਤੀ ਦੀ ਇੰਜੀਲ», 12:36–37 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

यथाकारी यथाचारी तथा भवति । साधुकारी साधुर् भवति । पापकारी पापो भवति

YATHĀKĀRĪ YATHĀCĀRĪ TATHĀ BHAVATI / SĀDHUKĀRĪ SĀDHUR BHAVATI / PĀPAKĀRĪ PĀPO BHAVATI

«ਮਨੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੁਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।»

— ਯਾਗਿਆਵਲਕਿਆ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: «Bṛhadāraṇyaka-upaniṣad» («ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ»), 4.4.5 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਉਪਨਿਸ਼ਦਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਨਤੀਜੇ, ਜੋ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ

ਕੁਝ ਨਤੀਜੇ ਤੁਰੰਤ ਦਿਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ — ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਪਿਆ।

ਦੂਜੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਪੱਕਦੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ।

ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਤੀਜੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਗੁੱਸੇ ਭਰਿਆ ਵਿਚਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਗੁੱਸੈਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨੇਕ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਨੋ-ਦਿਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘੜਦੇ ਹੋ।

ਸਰੋਤ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਦਿਸਣ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ

שֶׁמִּצְוָה גּוֹרֶרֶת מִצְוָה, וַעֲבֵרָה גוֹרֶרֶת עֲבֵרָה. שֶׁשְּׂכַר מִצְוָה, מִצְוָה

«ਇੱਕ ਨੇਕ ਕਰਮ ਦੂਜੇ ਨੇਕ ਕਰਮ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਪ ਦੂਜੇ ਪਾਪ ਨੂੰ; ਨੇਕ ਕਰਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇਕ ਕਰਮ ਹੈ।»

— ਬੇਨ ਅੱਜ਼ਾਈ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਮਿਸ਼ਨਾ, «Pirqei Avot» («ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ»), 4:2 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਇਸਲਾਮ

إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا

«ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਭਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਲੇ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹੋ; ਅਤੇ ਜੇ ਬੁਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਰੁੱਧ।»

— ਕੁਰਾਨ, ਸੂਰਾ 17 «Al-Isra» («ਰਾਤ ਦਾ ਸਫ਼ਰ»), ਆਇਤ 7 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਕੁਰਆਨਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

कर्मणो ह्य् अपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः । अकर्मणश् च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥

KARMAṆO HY API BODDHAVYAṂ BODDHAVYAṂ CA VIKARMAṆAḤ / AKARMAṆAŚ CA BODDHAVYAṂ GAHANĀ KARMAṆO GATIḤ

«ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਲਤ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਰਮ ਕੀ ਹੈ: ਕਰਮ ਦੀ ਗਤੀ ਡੂੰਘੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਝਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।»

— ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: «Bhagavad-gītā» («ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ»), 4.17 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਭਗਵਦ ਗੀਤਾਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਕੁਝ ਵੀ ਗੁਆਚਦਾ ਨਹੀਂ

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਬਿਨਾਂ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਨੇਕ ਕਰਮ ਬਿਨਾਂ ਇਨਾਮ ਦੇ। ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਗੁਆਚਦਾ ਨਹੀਂ। ਫਲ ਅਜੇ ਬਸ ਪੱਕੇ ਨਹੀਂ।

ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਪੁੰਗਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਘੜਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਉੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸਰੋਤ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਗੁਆਚਦਾ ਨਹੀਂ
ਇਸਲਾਮ

فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۥ ۝ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُۥ

«ਜਿਸ ਨੇ ਕਣ ਭਰ ਵੀ ਭਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਕਣ ਭਰ ਵੀ ਬੁਰਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇਗਾ।»

— ਕੁਰਾਨ, ਸੂਰਾ 99 «Az-Zalzalah» («ਭੂਚਾਲ»), ਆਇਤਾਂ 7–8 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਕੁਰਆਨਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬੁੱਧ ਧਰਮ

मावमञ्ञेथ पापस्स, न मन्तं आगमिस्सति; उदबिन्दुनिपातेन, उदकुम्भोपि पूरति; बालो पूरति पापस्स, थोकं थोकम्पि आचिनं. ॥ मावमञ्ञेथ पुञ्ञस्स, न मन्दं आगमिस्सति; उदबिन्दुनिपातेन, उदकुम्भोपि पूरति; धीरो पूरति पुञ्ञस्स, थोकं थोकम्पि आचिनं. ॥

MĀVAMAÑÑETHA PĀPASSA, / NA MANTAṂ ĀGAMISSATI; / UDABINDUNIPĀTENA, / UDAKUMBHOPI PŪRATI; / BĀLO PŪRATI PĀPASSA, / THOKAṂ THOKAMPI ĀCINAṂ. / MĀVAMAÑÑETHA PUÑÑASSA, / NA MANDAṂ ĀGAMISSATI; / UDABINDUNIPĀTENA, / UDAKUMBHOPI PŪRATI; / DHĪRO PŪRATI PUÑÑASSA, / THOKAṂ THOKAMPI ĀCINAṂ.

«ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਾ ਸਮਝੋ: ‘ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।’ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਬੁਰਾਈ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਾ ਸਮਝੋ: ‘ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।’ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਆਣਾ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।»

— ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, «Khuddaka-nikāya» («ਛੋਟਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ»), «Dhammapada» («ਧੰਮਪਦ»), ਗਾਥਾਵਾਂ 121–122 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਧੰਮਪਦਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ

«ਸੈਂਕੜੇ ਕਲਪਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਮਿਟਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਿਉਂ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।»

— ਪਤਰੁਲ ਰਿੰਪੋਚੇ «ਸੌ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੂਤਰ» ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: «Kun bzang bla ma'i zhal lung» («ਮੇਰੇ ਸੰਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ»), ਭਾਗ 1, ਅਧਿਆਇ 4, III — ਰੂਸੀ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ (ਅਨੁਵਾਦਕ ਇ. ਜ਼ਾਊਬਰ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ: ਨਾਰਤਾਂਗ, 2007, ਪੰਨਾ 163) ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂThe Words of My Perfect Teacherਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस् तस्य विद्यते । न हि कल्याणकृत् कश् चिद् दुर्गतिं तात गच्छति ॥

PĀRTHA NAIVEHA NĀMUTRA VINĀŚAS TASYA VIDYATE / NA HI KALYĀṆAKṚT KAŚ CID DURGATIṂ TĀTA GACCHATI

«ਹੇ ਪਾਰਥ, ਨਾ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਬੁਰੇ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।»

— ਉਸ ਯੋਗੀ ਬਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਰਗ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ: «Bhagavad-gītā» («ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ»), 6.40 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਭਗਵਦ ਗੀਤਾਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬਾਈਬਲ

כִּי רוּחַ יִזְרָעוּ וְסוּפָתָה יִקְצֹרוּ

«ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਹਵਾ ਬੀਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਵਰੋਲਾ ਵੱਢਣਗੇ।»

— ਬਾਈਬਲ, ਪੁਰਾਣਾ ਨੇਮ, «ਹੋਸ਼ੇਆ», 8:7 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਆਪ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ

ਇਹ ਸਮਝ ਲਓ: ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ ਬਿਨਾਂ ਸਿੱਟੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ — ਤੁਹਾਡਾ ਹਰ ਕਰਮ, ਹਰ ਬੋਲ ਅਤੇ ਹਰ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੁਹਾਡਾ ਅੱਜ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।

ਹਰ ਦਿਨ, ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਬੋਲ ਬੋਲਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਪ ਘਾੜਾ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੋ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਬੀਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

ਹਰ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ।

ਸਰੋਤ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ
ਬੁੱਧ ਧਰਮ

कम्मस्सकोम्हि, कम्मदायादो कम्मयोनि कम्मबन्धु कम्मपटिसरणो. यं कम्मं करिस्सामि — कल्याणं वा पापकं वा — तस्स दायादो भविस्सामि

KAMMASSAKOMHI, KAMMADĀYĀDO KAMMAYONI KAMMABANDHU KAMMAPAṬISARAṆO. YAṂ KAMMAṂ KARISSĀMI — KALYĀṆAṂ VĀ PĀPAKAṂ VĀ — TASSA DĀYĀDO BHAVISSĀMI

«ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹਾਂ; ਕਰਮ ਹੀ ਮੇਰੀ ਕੁੱਖ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਬੁਰਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਸ ਬਣਾਂਗਾ।»

— ਬੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ਬਦ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ — ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼, ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਅਤੇ ਭਿਕਸ਼ੂ — ਅਕਸਰ ਇਉਂ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ): ਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, «Aṅguttara-nikāya» («ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਵਚਨ»), 5.57: Abhiṇhapaccavekkhitabbaṭhāna Sutta — «ਉਹ ਵਿਸ਼ੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ» ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਪਾਲੀ ਤ੍ਰਿਪਿਟਕਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਇਸਲਾਮ

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

«ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਜਤਨ ਕੀਤਾ।»

— ਕੁਰਾਨ, ਸੂਰਾ 53 «An-Najm» («ਤਾਰਾ»), ਆਇਤ 39 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਕੁਰਆਨਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ

«ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਵੇਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਓਗੇ, ਵੇਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ।»

— ਪਤਰੁਲ ਰਿੰਪੋਚੇ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਥਨ: «Kun bzang bla ma'i zhal lung» («ਮੇਰੇ ਸੰਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ»), ਭਾਗ 1, ਅਧਿਆਇ 4, I, 2.2.1 — ਰੂਸੀ ਸੰਸਕਰਣ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦ (ਅਨੁਵਾਦਕ ਇ. ਜ਼ਾਊਬਰ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ: ਨਾਰਤਾਂਗ, 2007, ਪੰਨਾ 155) ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂThe Words of My Perfect Teacherਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਬਾਈਬਲ

τῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ, ᾧ μετρεῖτε, ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν.

«ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਮਾਪ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਿਣਦੇ ਹੋ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।»

— ਯਿਸੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ: ਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮ, «ਲੂਕਾ ਦੀ ਇੰਜੀਲ», 6:38 ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂਬਾਈਬਲ, ਨਵਾਂ ਨੇਮਖੋਲ੍ਹੋ ›

ਇਹ ਸਾਧਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਚੁਣੋ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਕਰੇ। ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਓ।

ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਵੇਖੋ: ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਪੈਸੇ-ਧੇਲੇ, ਮਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੱਲ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ: «ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ? ਇਹ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਕਿਹੜੇ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਇਸ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਆਏ?»

ਸਮਝੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤਮਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ।

ਅਹਿਸਾਸ ਕਰੋ ਕਿ ਹਰ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।

ਦਿਨ ਭਰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ: ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਬੋਲ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਕਰਮ ਹੈ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।

ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ

ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰੋ। ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਕਿੰਨੀ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤਤਾ ਨਾਲ — ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ — ਬਿਤਾਇਆ? ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਖ਼ਰਚਿਆ? ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਖ਼ਰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਇਸ ਦਿਨ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਸਿੱਟੇ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਫਲ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਬੀਜ ਵੀ ਬੀਜ ਸਕਦੇ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਇਹੀ ਹੈ — ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਇਕਸੁਰਤਾ ਨਾਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੋ — ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਦਲਣ ਲੱਗੇਗਾ।

ਅਗਲੀ ਸਾਧਨਾ ਵੱਲ ਕਦੋਂ ਵਧੀਏ?

ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ «ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਵਧੀਏ» ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ, ਸਿੱਧੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਸਾਧਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਪਹੁੰਚ ਲੱਭੋ।

ਸਾਧਨਾ ਉਦੋਂ ਪੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਵੇਖੋਗੇ ਅਤੇ ਸਮਝੋਗੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮ ਕਿਹੜੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦਿਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਲੱਗੇਗਾ।

ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਟੀਵੀ ਵੇਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ — ਅਤੇ ਝੱਟ ਵਿਚਾਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ: «ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜਾਂਗਾ?» ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹੋ।

ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਟੀਵੀ ਵੇਖਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਰਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ — ਬੱਸ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋ: «ਹਾਂ, ਮੈਂ ਟੀਵੀ ਵੇਖਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹਾਂ, ਇਹ ਬੇਸਮਝੀ ਵਾਲਾ, ਮੂਰਖਤਾ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਦੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਗੁਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਅਨਮੋਲ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ। ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਬੱਸ ਟੀਵੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।» ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ।

ਹਰ ਉਸ ਕਰਮ ਲਈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਬੱਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੋ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਇਦ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਚੋਗੇ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੀ ਥਾਂ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਟੀਵੀ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਕਿਸੇ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਓ।

ਤੁਹਾਡੇ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ

ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਦਾ ਸਾਰ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ: «ਹਰ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।»

ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ: «ਮੇਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਬਹੁਤ ਅਨਮੋਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਚਾਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।»

ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁੱਲ ਬਾਰੇ, ਅਨਿੱਤਤਾ ਬਾਰੇ, ਦੁੱਖ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੁਹਰਾਓ।

ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ

ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?

Patreon ’ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:

Patreon ’ਤੇ ਜੁੜੋ